Jesienna alergia – czy alergia kończy się wraz z latem?

Kichanie, wodnisty katar, zatkany nos, łzawienie oczu czy uporczywy kaszel często kojarzą się przede wszystkim z wiosną i latem. Tymczasem dla części osób jesień wcale nie oznacza końca sezonu alergicznego. Wręcz przeciwnie – wraz z nadejściem chłodniejszych miesięcy mogą pojawić się lub nasilić objawy alergii.

Dlaczego tak się dzieje i co można zrobić, aby jesienią lepiej kontrolować alergię?

Czy jesienią nadal można mieć objawy alergii?

Tak. Sezon pylenia wielu roślin rzeczywiście kończy się wraz z latem, ale nie oznacza to, że jesienią wszystkie alergeny znikają.

Jesienią dolegliwości mogą być związane między innymi z pyłkami późno kwitnących roślin, a także z alergenami znajdującymi się w domu. Szczególne znaczenie mogą mieć roztocze kurzu domowego, pleśnie oraz alergeny zwierząt.

Co więcej, jesienią spędzamy coraz więcej czasu w zamkniętych pomieszczeniach. Ogrzewanie mieszkań, mniejsza wentylacja i kontakt z kurzem mogą sprzyjać nasileniu objawów u osób uczulonych na alergeny występujące w domu.

Jesienne pyłki – czy rośliny nadal pylą?

Choć główny sezon pylenia większości roślin przypada na wiosnę i lato, niektóre rośliny mogą uwalniać pyłki także późnym latem i jesienią.

Jednym z przykładów jest ambrozja, której pylenie może przypadać na okres od późnego lata do jesieni. Wrażliwe osoby mogą w tym czasie doświadczać typowych objawów alergicznego nieżytu nosa: napadowego kichania, wodnistej wydzieliny z nosa, uczucia zatkania nosa oraz swędzenia nosa i oczu.

Warto jednak pamiętać, że występowanie poszczególnych alergenów zależy między innymi od regionu, pogody i warunków środowiskowych.

Roztocze i pleśnie – jesienni „sprzymierzeńcy” alergii

Dla wielu pacjentów jesień oznacza przede wszystkim większą ekspozycję na alergeny obecne w domu.

Roztocze kurzu domowego

Roztocze mogą być istotnym źródłem alergenów przez cały rok. Objawy mogą jednak stać się bardziej zauważalne, gdy po okresie letnim zaczynamy spędzać więcej czasu w domu.

Typowe dolegliwości to:

• kichanie, szczególnie rano,
• wodnisty katar,
• zatkanie nosa,
• swędzenie nosa i oczu,
• kaszel,
• nasilenie objawów astmy u osób uczulonych.

Pleśnie a alergia

Jesienna wilgoć i opadające liście mogą sprzyjać rozwojowi pleśni w środowisku zewnętrznym. Pleśnie mogą występować również wewnątrz budynków, szczególnie w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności.

Kontakt z alergenami pleśni może powodować objawy podobne do innych alergii wziewnych.

A może to przeziębienie?

Jesienią łatwo pomylić alergię z infekcją, ponieważ objawy częściowo się pokrywają.

Na alergię częściej wskazują:

• powtarzające się napady kichania,
• wodnisty katar,
• swędzenie nosa lub oczu,
• łzawienie,
• brak gorączki,
• występowanie objawów w określonych sytuacjach lub miejscach,
• powtarzalność dolegliwości w kontakcie z określonym alergenem.

Z kolei infekcji częściej towarzyszą objawy takie jak ból gardła, rozbicie, gorączka lub stan podgorączkowy oraz stopniowy rozwój dolegliwości.

Nie zawsze można jednak jednoznacznie rozróżnić alergię i infekcję wyłącznie na podstawie objawów. W razie wątpliwości warto porozmawiać z lekarzem.

Jak zmniejszyć objawy jesiennej alergii?

Duże znaczenie ma ograniczenie kontaktu z alergenem, jeśli wiadomo, co wywołuje objawy.

W przypadku alergii na roztocze pomocne może być regularne sprzątanie i pranie pościeli zgodnie z zaleceniami dotyczącymi ograniczania ekspozycji na alergeny. W domu warto również kontrolować wilgotność i reagować na miejsca, w których pojawia się pleśń.

Jeżeli objawy związane są z pyleniem roślin, pomocne może być ograniczenie ekspozycji w okresach wysokiego stężenia pyłków oraz śledzenie komunikatów dotyczących pylenia.

W leczeniu alergii lekarz może zalecić odpowiednie leki przeciwalergiczne, między innymi leki przeciwhistaminowe lub donosowe glikokortykosteroidy. Dobór leczenia powinien zależeć od rodzaju i nasilenia objawów oraz chorób współistniejących.

Kiedy warto zgłosić się do lekarza?

Konsultacja jest wskazana, jeśli objawy są częste, utrudniają sen lub codzienne funkcjonowanie albo nawracają przez dłuższy czas.

Warto również skonsultować się ze specjalistą, jeśli pojawiają się objawy sugerujące astmę, takie jak nawracający świszczący oddech, duszność, uczucie ucisku w klatce piersiowej czy przewlekły kaszel.

Lekarz może przeprowadzić wywiad, ocenić charakter dolegliwości i w razie potrzeby zaproponować diagnostykę alergologiczną. U niektórych pacjentów przydatne mogą być testy alergiczne pozwalające ustalić, na jakie alergeny organizm reaguje.

Jesień nie musi oznaczać końca alergii

Alergia nie zawsze kończy się wraz z wakacjami. Jesienią objawy mogą być związane zarówno z późnym pyleniem niektórych roślin, jak i z alergenami obecnymi w domu – przede wszystkim roztoczami i pleśniami.

Jeśli katar, kichanie, kaszel czy łzawienie oczu regularnie powracają jesienią, nie warto automatycznie zakładać, że jest to kolejna infekcja. Ustalenie przyczyny dolegliwości pozwala lepiej dobrać sposób postępowania i skuteczniej kontrolować objawy.

Jeśli objawy są nasilone, utrzymują się lub towarzyszy im duszność, warto skonsultować się z lekarzem.