Bruksizm to mimowolne zaciskanie zębów i ich zgrzytanie, które występuje w nocy, ale może również pojawiać się w ciągu dnia. Bruksizm prowadzi do nadmiernego ścierania szkliwa, pęknięć zębów, bólu szczęki oraz problemów ze stawem skroniowo-żuchwowym. Nieleczony bruksizm może powodować także bóle głowy, napięcie mięśni twarzy i karku oraz zaburzenia snu.

Przyczyny:

• czynniki miejscowe w jamie ustnej (głównie zaburzenia zgryzowo-zwarciowe)
• czynniki ogólne
  • stres,
  • zaburzenia emocjonalne, psychiczne, neurologiczne
  • zaburzenia hormonalne (np. nadczynność tarczycy),
  • choroby przewodu pokarmowego (pasożytnicze, choroba refluksowa),
  • niedożywienie – niedobory witamin i magnezu,
  • alergie (np. alergiczny nieżyt nosa i astma),
  • przerost migdałków,
  • leki (np. SSRI),
  • leki psychotropowe,
  • bierne palenie papierosów,
  • zaburzenia snu i chrapanie,
  • moczenie nocne

• zgrzytanie zębami lub ich mimowolne zaciskanie,
• ścieranie się powierzchni stycznych zębów, pękanie szkliwa,
• odsłanianie się szyjek zębów,
• ból, klikanie, stany zapalne w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego,
• szumy uszne, klikanie przy poruszaniu żuchwą,
• mocno rozbudowana, szeroka dolna część twarzy,
• bóle, zawroty głowy,
• bóle oczodołów,
• napięcie, ból w obrębie barków, szyi.

Jakie mogą być skutki nieleczonego bruksizmu?

Nieleczony bruksizm może prowadzić do wielu powikłań, które dotyczą nie tylko jamy ustnej.

Możliwe konsekwencje obejmują:

• znaczne starcie powierzchni zębów,
• pęknięcia szkliwa,
• złamania koron i mostów protetycznych,
• uszkodzenie implantów,
• przewlekły ból mięśni twarzy,
• zaburzenia pracy stawu skroniowo-żuchwowego,
• przewlekłe bóle głowy,
• pogorszenie jakości snu,
• problemy z żuciem pokarmów,
• zmianę owalu twarzy wskutek przerostu mięśni żwaczy.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Konsultacja stomatologiczna lub lekarska jest wskazana, jeśli:

• partner zauważa zgrzytanie zębami podczas snu,
• występują poranne bóle szczęki,
• pojawiają się częste bóle głowy,
• dochodzi do ścierania lub pękania zębów,
• odczuwany jest ból stawu skroniowo-żuchwowego,
• pojawiają się trudności z otwieraniem ust.

Wczesne rozpoznanie pozwala uniknąć trwałych uszkodzeń uzębienia.

Jak wygląda diagnostyka bruksizmu?

Rozpoznanie rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu medycznego oraz badania jamy ustnej.

Lekarz ocenia:

• stopień starcia zębów,
• napięcie mięśni żucia,
• ruchomość żuchwy,
• funkcję stawu skroniowo-żuchwowego,
• obecność pęknięć szkliwa i uzupełnień protetycznych.

W niektórych przypadkach konieczna jest konsultacja z neurologiem, fizjoterapeutą lub specjalistą medycyny snu.

Leczenie bruksizmu

Leczenie zależy od przyczyny oraz stopnia zaawansowania problemu. Najlepsze efekty przynosi terapia łącząca kilka metod.

Szyna relaksacyjna

Jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań jest indywidualnie wykonana szyna relaksacyjna zakładana na noc. Chroni ona zęby przed ścieraniem oraz zmniejsza przeciążenie stawu skroniowo-żuchwowego.

Fizjoterapia

Fizjoterapia stomatologiczna pomaga zmniejszyć napięcie mięśni twarzy, poprawić ruchomość żuchwy oraz ograniczyć ból.

Leczenie stresu

Ponieważ stres jest jedną z głównych przyczyn bruksizmu, pomocne mogą być:

• techniki relaksacyjne,
• psychoterapia,
• ćwiczenia oddechowe,
• poprawa higieny snu.

Leczenie toksyną botulinową

Coraz częściej stosowaną metodą leczenia jest podanie toksyny botulinowej do mięśni żwaczy.

Preparat czasowo zmniejsza siłę skurczu mięśni odpowiedzialnych za zaciskanie zębów, dzięki czemu:

• ogranicza zgrzytanie zębami,
• zmniejsza napięcie mięśni,
• łagodzi dolegliwości bólowe,
• chroni zęby przed dalszym ścieraniem,
• zmniejsza przeciążenie stawu skroniowo-żuchwowego.

Efekt leczenia utrzymuje się zazwyczaj od 4 do 6 miesięcy. Zabieg powinien być wykonywany wyłącznie przez lekarza posiadającego odpowiednie kwalifikacje.

Jak przygotować się do zabiegu z użyciem toksyny botulinowej?

Przed zabiegiem konieczna jest konsultacja lekarska, podczas której oceniane są:

• stopień nasilenia bruksizmu,
• przeciwwskazania do leczenia,
• stan mięśni żucia,
• oczekiwania pacjenta.

Sam zabieg trwa zwykle kilkanaście minut i nie wymaga hospitalizacji. Większość pacjentów może wrócić do codziennych aktywności jeszcze tego samego dnia.

Czy można zapobiegać bruksizmowi?

Nie zawsze można całkowicie zapobiec bruksizmowi, jednak ryzyko jego rozwoju można ograniczyć poprzez:

• redukcję stresu,
• odpowiednią ilość snu,
• regularną aktywność fizyczną,
• ograniczenie kofeiny i alkoholu,
• leczenie zaburzeń zgryzu,
• regularne kontrole stomatologiczne,
• szybkie reagowanie na pierwsze objawy.

Podsumowanie

Bruksizm to częste zaburzenie, które może prowadzić do poważnych uszkodzeń zębów oraz przewlekłych dolegliwości bólowych. Charakterystyczne objawy, takie jak zgrzytanie zębami, zaciskanie szczęk, bóle głowy czy napięcie mięśni twarzy, nie powinny być bagatelizowane. Wczesna diagnostyka oraz kompleksowe leczenie, obejmujące szynę relaksacyjną, fizjoterapię, redukcję stresu, a w wybranych przypadkach również leczenie toksyną botulinową, pozwalają skutecznie zmniejszyć objawy i poprawić komfort życia.

Zabieg z użyciem toksyny botulinowej jest procedurą medyczną, która może być przeprowadzona wyłącznie przez lekarza lub osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje medyczne. Przed wykonaniem zabiegu konieczna jest konsultacja lekarska.

Informacje przedstawione na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią reklamy ani oferty w rozumieniu Kodeksu cywilnego.