Oddychasz każdego dnia, nie zastanawiając się nad tym ani przez chwilę. Dopiero gdy pojawia się duszność, przewlekły kaszel czy uczucie braku powietrza, zaczynamy doceniać, jak ogromną rolę odgrywają płuca. Na szczęście istnieje proste i bezbolesne badanie, które pozwala szybko ocenić ich stan – spirometria.
Spirometria to jedno z podstawowych badań diagnostycznych układu oddechowego. Polega na pomiarze objętości i przepływu powietrza w płucach podczas wdechu i wydechu.
Spirometria (badanie spirometryczne) to procedura pomiarowa prowadzona na urządzeniu nazywanym spirometrem, która wykrywa i pozwala ocenić stopień zaburzeń wentylacji. Spirometria jest najważniejszym z badań czynnościowych układu oddechowego, czyli badań, które pozwalają na obiektywną ocenę czynności płuc.
Dzięki temu lekarz może ocenić:
- jak sprawnie pracują Twoje płuca
- czy drogi oddechowe są zwężone
- czy występują zaburzenia oddychania
Badanie trwa zaledwie kilka minut i nie wymaga skomplikowanego przygotowania.
Badanie polega na oddychaniu przez ustnik aparatu. Wykonuje się zwykle tzw. spirometrię podstawową, a często również spirometrię po inhalacji leku rozkurczającego oskrzela (czasami określaną jako „próba rozkurczowa” lub „spirometria z oceną odwracalności obturacji”).
Spirometria jest badaniem bezpiecznym, można ją wykonywać nawet u zdrowych osób w ramach badań profilaktycznych.
Spirometria jest badaniem dokładnym i powtarzalnym, o ile wykona się ją prawidłowo.
Przeciwwskazaniami bezwzględnymi są:
- tętniaki aorty albo tętnic mózgowych grożące pęknięciem
- zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
- niedawne ostre stany, takie jak udar mózgu, zawał serca, niestabilna dławica piersiowa, odma opłucnowa
- niekontrolowane i znaczne nadciśnienie tętnicze
- niedawno przebyta operacja okulistyc
- zna lub przebyte odwarstwienie siatkówki
- krwioplucie o nieznanej etiologii
Pulmonolog ocenia, czy badanie jest prawidłowej jakości. Pod uwagę bierze się kilka parametrów, które pozwalają stwierdzić, czy badanie było prawidłowo przeprowadzone i czy badany włożył w nie dostatecznie dużo wysiłku.
Najważniejsze parametry to:
FEV1 – ilość powietrza wydmuchanego w pierwszej sekundzie
FVC – całkowita objętość wydychanego powietrza
Nieprawidłowe wartości mogą wskazywać na obturację – ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe (zwężenie dróg oddechowych) lub inne problemy. Interpretacją zawsze powinien zająć się lekarz.
