Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych

Nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hipercholesterolemia są chorobami podstępnymi. Niestety ich powikłania powodują dolegliwości, które wymuszają na pacjentach wizyt u lekarza.

Niestety, zmiany , do których doszło w organizmie, są już wielokrotnie nieodwracalne. Stąd też ogromnie ważna jest profilaktyka pierwotna choroby wieńcowej.

Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych wiąże się przede wszystkim z oceną ryzyka oraz ich modyfikacją.

Czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowymi, które można zmienić są:

– nieprawidłowe żywienie

– mała aktywność fizyczna

– podwyższone ciśnienie tętnicze

– zwiększone stężenie cholesterolu LDL w osoczu

– zwiększone stężenie triglicerydów (TG)

– stan przedcukrzycowy lub cukrzyca

– nadwaga lub otyłość


Należy przede wszystkim być aktywnym, jednak trzeba być świadomym, jaki rodzaj sportu jest dla nas odpowiedni. Należy pamiętać, że nie każda aktywność fizyczna będzie bowiem odpowiednia dla każdego człowieka. Zaleca się wysiłek dynamiczny, trening cardio, np. nord walking, bieganie i pływanie ( na siłowni bieżnia, stepper, rower stacjonarny). Natomiast wysiłki fizyczne statyczne, izometryczne nie poprawiają wydolności organizmu i kondycji fizycznej – budują masę mięśniową.

Właściwie przygotowany trening powinien składać się z następujących elementów:

– rozgrzewka,

– trening właściwy

– rozluźnienie z ćwiczeniami rozciągającymi i relaksacją.

W przypadku seniorów zaleca się:

– spacery (o średnim tempie)

– nordic walking,

– jazdę na rowerze,

– zajęcia na basenie

– taniec – w miarę możliwości.

Pacjentom z chorobami serca i zdiagnozowanymi arytmiami ( w przypadku migotania przedsionków, tętno musi być ustabilizowane) zaleca się sport rekreacyjny (za wyjątkiem zespołu objawów ostrej niewydolności serca ) :

– spacery,

– nordic walking,

– pływanie

– jazdę na rowerze (o umiarkowanym natężeniu)

Czynniki ryzyka nie podlegające modyfikacji:

– wiek (mężczyźni ≥45 lat, kobiety ≥55 lat),

– płeć (większe ryzyko u mężczyzn niż u kobiet przed menopauzą),

– wczesne (u mężczyzn <55. rż., u kobiet <60. rż.) występowanie w rodzinie choroby niedokrwiennej serca (ChNS) lub chorób innych tętnic na podłożu miażdżycy.

Jakie zatem cele profilaktyki należy sobie postawić?

1. zaprzestanie palenia papierosów,

2. dbanie o właściwą dietę,

3. wysiłek fizyczny, tzn. powyżej 150 min. / tydzień wysiłku tlenowego (rodzaj treningu podczas, którego energia w trakcie jego wykonywania pozyskiwana jest z przemian beztlenowych np. bieg, rower, orbiter) o umiarkowanej intensywności lub 75 min./ tydzień o dużej intensywności, ewentualnie ich kombinacja – możliwość zwiększania odpowiednio do 300 min./ tydzień i 150 min. /tydzień,

4. Zmniejszenie masy ciała,

5. Ciśnienie tętnicze skurczowe <140 mm Hg, a jeśli jest tolerowane – <130 mm Hg; u osób >70. rż. <140 mm Hg.

6. HbA1c u chorych na cukrzycę typu 2 <7% (<53 mmol/mol)

7. LDL-C w zależności od kategorii ryzyka